Saç dökülmesi, hem kadınların hem de erkeklerin karşılaştığı son derece yaygın bir durumdur. Ancak tıp dünyası tarafından oldukça ciddiye alınmakta; bunu önlemek ve çözüm bulmak için pek çok yöntem uygulanmaktadır.
Anormal saç dökülmesini ifade eden tıbbi bir terim olan alopesi, kişiden kişiye değişen derecelerde kellik oluşumuna yol açabilir. İlerlemişlik seviyesini belirlemek için “Norwood-Hamilton skalası” adı verilen bir referans ölçüt kullanılmaktadır.
Peki bu ölçüm birimi nereden gelmektedir? Nasıl çalışır ve ne amaçla kullanılır? En önemlisi ise saç ekimi için doğru zamanın geldiğini nasıl anlarsınız?
Alopesi üzerine yaptığı araştırmalarda Dr. Hamilton, iki homozigot ikiz arasında saç dökülmesi açısından bir fark gözlemlemiştir. İkizlerden biri hadım edilmişti ve bu nedenle testosteron üretmiyordu; saçları tamamen sağlamdı. Vücudu testosteron üretmeye devam eden diğer ikiz ise saçlarını kaybetmeye başlamıştı. Böylece hormonlar ile kellik arasındaki bağlantı ortaya konmuş oldu. Bu çalışma 1970’li yıllarda Dr. Norton tarafından tamamlanarak alopesinin durumunu sınıflandıran Norwood-Hamilton skalası geliştirilmiştir.
Norwood-Hamilton skalası, alopesinin ilerleyişini gösteren 7 aşamadan oluşur. Her aşama, kafatasının farklı bölgelerinde kalan saç yoğunluğuna göre belirlenir:
Alopesinin birden fazla nedeni olabilir. Ancak vakaların büyük çoğunluğunda kalıtsal ve androjeniktir. Yani hormonal dengesizlikten ya da cildin erkeklik hormonlarına aşırı duyarlılığından kaynaklanır. Bu hormonlar, saçların giderek incelmesine neden olan bir minyatürleşme süreci başlatır; saçlar daha ince çıkar ve sonunda cilt yüzeyinden tamamen kaybolur. Ayrıca saç köklerinin yaşlanmasını hızlandırarak yeni saç üretiminin tamamen tükenmesine yol açar.
Bununla birlikte bazı ilaçlar, psikolojik travmalar veya beslenme yetersizlikleri de kellik sürecini hızlandırabilir. Ancak bu tür nedenler, alopesi vakalarının yalnızca yaklaşık %10’unu oluşturur.
Saç ekimi yapılmadan önce, kellik sürecinin nasıl ilerlediğini dikkate almak son derece önemlidir. Norwood-Hamilton skalası, hangi aşamada olduğunuzu ve alopesinin ilerleyip ilerlemeyeceğini gösterir. Nitekim bazı durumlarda saç dökülmesi orta bir aşamada durabilir. Saç dökülmesi yaşayan herkes Norwood-Hamilton Aşama 7’ye ulaşmaz. Bu da karar vermeden önce uzman bir doktor tarafından detaylı bir muayeneden geçmenin ne kadar önemli olduğunu gösterir.
Saç ekimi çok erken yapılır ve saç dökülmesi devam ederse, birkaç yıl sonra işlemin tekrarlanması gerekebilir. Çünkü saç ekimi, zaten seyrekleşmiş ya da kel olan bir bölgeyi doldurur; ancak alopesi sürecini durdurmaz. Dolayısıyla tüm saçlar henüz dökülmemişse, ileride dökülen saçların yerine yeni ekimler gerekebilir. Neyse ki ekilen saçlar bir daha dökülmez.
Genel olarak saç ekimi, Norwood-Hamilton skalasının 3. aşamasından itibaren önerilir. Ancak işlemi nispeten erken yaptırmak — gerekirse ikinci bir operasyonu kabul etmek pahasına — kişinin kendini hiçbir zaman tamamen kel görmemesi avantajını sağlar. Bu, saç kaybından psikolojik olarak etkilenen kişiler için iyi bir alternatif olabilir.